Buiten het paritair comité, en de deadline van 1 november

Sectorale HEV-certificering werkt goed voor de werkgevers voor wie het is opgezet. De HEV-niveaus, financiering en erkende operatoren van EDUCAM zijn gekoppeld aan de paritaire comités van de automobielsector en aanverwante beroepen.

Maar elektrische voertuigen beperken zich niet tot die paritaire comités.

Wie valt uit de boot

• Fleet- en leasingbedrijven met eigen technisch of logistiek personeel.
• Openbare diensten, nutsbedrijven en gemeentelijke depots die hun eigen voertuigen onderhouden.
• Transport-, distributie- en last-mile-operatoren met eigen werkplaatsen.
• Carrosseriebedrijven, glas- en bandenspecialisten onder een ander paritair comité.
• Pechhulp, takeldiensten, berging, demontage en recycling.
• Machinebouwers, carrosseriebouwers en ombouwers die werken aan M-, N- of L-voertuigen.
• Uitzendkrachten, aannemers en zelfstandige technici op jouw site.

Deze mensen lopen hetzelfde hoogspanningsrisico. Ze hebben alleen geen duidelijke sectorale weg naar een certificaat, geen sectorale financiering en vaak geen externe benchmark voor wat "voldoende opleiding" betekent.

Het goede nieuws: de wettelijke plicht hangt niet af van jouw paritair comité

In welk comité je ook zit, de werkgeversplicht is identiek: analyseer het risico, organiseer het werk, leid mensen op en instrueer ze, en wijs bekwaamheid en autorisatie toe voor de taken die ze effectief uitvoeren. Het sectorale certificaat is één manier om bewijs te leveren. Het is niet de enige.

Voor iedereen die uit de boot valt, is het praktische antwoord een bekwaamheidsdossier per rol: een gedocumenteerde risicoanalyse, een opleidingsprogramma afgestemd op de taken, een geregistreerde beoordeling, een schriftelijke autorisatie ondertekend door de werkgever en een herhalingsinterval. Dat dossier doet hetzelfde als een certificaat en is vaak nauwkeuriger, omdat het jouw voertuigen, jouw gereedschappen en jouw procedures beschrijft.

"Geen regeling via een paritair comité? Dan bouw je het bewijs zelf op. Het is meer werk, maar het is perfect haalbaar."

Nog twee punten om rekening mee te houden. Contractanten en uitzendkrachten hebben dezelfde schriftelijke duidelijkheid nodig voordat ze op jouw site aan de slag gaan. En waar certificering wel beschikbaar is, blijft het vaak de moeite waard, omdat het jouw mensen een draagbaar, extern erkend getuigschrift geeft.

Jouw jaarlijks actieplan moet klaar zijn voor 1 november

Elke Belgische werkgever moet voor 1 november een jaarlijks actieplan (JAP) indienen voor het volgende kalenderjaar. Dat is het moment waarop elektrificatie ofwel deel wordt van jouw preventiebeleid, ofwel stilletjes niet.

Concrete punten om op te nemen:

1. Update de risicoanalyse voor interventies aan EV en hybride, inclusief beschadigde voertuigen en batterijopslag.
2. Breng elke rol in kaart die in contact komt met hoogspanning, inclusief receptie, rangeerders, schoonmakers, contractanten en uitzendkrachten.
3. Bepaal het beoogde bekwaamheidsniveau per rol en benoem wie geautoriseerd is voor welke interventie.
4. Plan data voor opleiding en hercertificering, ook voor de mensen buiten het sectorale circuit.
5. Budgetteer en plan PBM's, geïsoleerd gereedschap en de periodieke keuring ervan.
6. Schrijf of herzie de procedures: spanningsvrij maken, lock-out en tag-out, overdracht tussen technici, escalatie bij thermische incidenten.
7. Definieer de opslag- en quarantaineomstandigheden voor beschadigde EV's, met toegangscontrole en signalisatie.
8. Leg een evaluatiemoment vast: wie controleert op de werkplek of de procedures ook echt gevolgd worden?

Als die acht punten in jouw plan staan, maakt elektrificatie echt deel uit van jouw preventiebeleid. Staan ze er niet in, dan beschrijven de certificaten in jouw mappen een systeem dat nog niet bestaat.

De rol van IAS

Wij bouwen technische veiligheidsprogramma's rond het werk zelf: risico, rol, procedure, praktijk en bekwaamheid. Dat geldt ook voor organisaties zonder sectorale weg naar HEV-certificering, en we helpen je om het resultaat te vertalen naar verdedigbare actiepunten voor jouw plan.

Vertrek vanuit de norm, niet vanuit het certificaat. Zorg dat het plan dat weerspiegelt.

Bronnen

• Codex over het welzijn op het werk, Boek I - dynamisch risicobeheersingssysteem, globaal preventieplan en jaarlijks actieplan (indiening voor 1 november).
• Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - risicoanalyse door de werkgever, opleiding en instructies, toewijzing BA4/BA5 bekwaamheid.
• NBN R 03-001:2021 - Elektrisch aangedreven wegvoertuigen - Beheersing van de risico's tijdens interventies.